Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/3 tuyên bố Covid-19 là tình trạng khẩn nhà nước khi số ca nhiễm tại nước này đang gia tăng khá nhanh. Mỹ tới nay ghi nhận hơn 2.400 ca nhiễm, trong đó 50 người đã tử vong.
|
|
Trump tại cuộc họp báo về Covid-19 ở Nhà Trắng ngày 13/3. Ảnh: Reuters . |
Chính quyền Trump từng tuyên bố "tình trạng khẩn về y tế công cộng" vào cuối tháng một, giúp các bang dễ dàng điều phối nhân viên đối phó nCoV. Tuyên bố được đưa ra song song với lệnh cách ly những công dân Mỹ trở về từ ổ dịch của Trung Quốc.
Tuy nhiên, tình trạng nguy cấp nhà nước có phạm vi lớn hơn và ít được ban bố hơn, thường được sử dụng sau các thảm họa tự nhiên. Lần gần đây nhất Mỹ áp dụng tình trạng này cho trường hợp khẩn về y tế là vào năm 2009, dưới thời tổng thống Barack Obama trong dịch cúm H1N1.
Trump tuyên bố tình trạng khẩn cấp theo Luật Stafford được ban hành năm 1988, cho phép ông sử dụng các quỹ dành cho cứu trợ thảm họa và tương trợ cảnh huống khẩn với sự ưng của quốc hội. Động thái này giải ngân hàng tỷ USD trong quỹ của Cơ quan Quản lý khẩn Liên bang để ứng phó với Covid-19. Trump cho biết các bang và vùng lãnh thổ có thể tiếp cận lên tới 50 tỷ USD trong quỹ liên bang để chi cho các cố chống dịch.
Luật Stafford không chỉ được kích hoạt trong các thảm họa thiên nhiên. Các tổng thống từng dựa vào luật này để giải phóng quỹ sau những cuộc tấn công khủng bố, bao gồm vụ đánh bom giải marathon Boston năm 2013 và vụ khủng bố 11/9/2001. Luật này cũng được dùng cho khủng hoảng y tế công cộng. Bill Clinton đã tuyên bố tình trạng nguy cấp theo Luật Stafford để phóng thích hàng triệu USD phân bổ cho các bang New York và New Jersey đối phó bệnh siêu vi trùng West Nile vào năm 2000.
Năm 2014, Obama tuyên bố tình trạng nguy cấp sau sự cố tràn hóa chất ở Tây Virginia. Hai năm sau, ông tuyên bố tình trạng khẩn trong cuộc khủng hoảng ô nhiễm nước ở Flint, Michigan.
Luật Stafford cho phép chính phủ liên bang cung cấp một loạt giúp đỡ cho các bang, thành thị, bệnh viện và thậm chí là các cá nhân. Khi Luật Stafford được kích hoạt để ứng phó với đại dịch, chính phủ liên bang có thể cung cấp dịch vụ chăm nom y tế khẩn cấp trực tiếp cho công dân, chẳng hạn như thành lập các bệnh viện dã chiến để giảm bớt gánh nặng lên các cơ sở y tế.
Trump cũng tuyên bố tình trạng khẩn cấp theo Luật khẩn quốc gia được ban hành năm 1976, cho phép ông dùng nguồn ngân sách vốn được lên kế hoạch chi cho mục đích khác vào công tác chống Covid-19. Luật này cũng cho phép Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh sửa đổi hoặc từ bỏ các quy định đối với Medicare (chương trình bảo hiểm y tế dành cho người từ 65 tuổi trở lên), Medicaid (chương trình bảo hiểm y tế dành cho người có thu nhập thấp) và các chương trình khác.
Tổng thống cho biết những đổi thay sau khi công bố tình trạng khẩn cấp nhà nước sẽ bao gồm cung cấp dịch vụ y tế từ xa dễ dàng hơn để bệnh nhân không phải trực tiếp đến văn phòng bác sĩ, xóa bỏ một số quy định cấp phép để các thầy thuốc có thể hành nghề ở các bang khác và xoá bỏ giới hạn về khả năng thu nạp bệnh nhân của các bệnh viện.
Khi tình trạng nguy cấp quốc gia được ban bố, giới chức y tế có thể bỏ qua các kênh thông thường để tiếp cận nhanh thuốc, vaccine và công cụ xét nghiệm, nhằm tăng tốc độ phát hiện ca nhiễm và điều trị.
Năm 2018, Trump đã dùng Luật nguy cấp nhà nước để chuyển tiền hàng tỷ USD từ uổng xây dựng của Lầu Năm Góc sang xây tường ở biên thuỳ với Mexico. Ông giải thích đây là tình huống nguy cấp vì biên thuỳ là "điểm thâm nhập chính của tù túng, thành viên băng đảng và những kẻ buôn ma túy", là mối đe dọa đến "ích lợi an ninh nhà nước chủ chốt".
Trong bài phát biểu ngày 13/3, Trump cảnh báo người Mỹ sẽ phải thay đổi các hoạt động hàng ngày, khuyên người dân hạn chế đi lại và hẹn thúc đẩy năng lực xét nghiệm nCoV.
Trump trước đó bị chỉ trích là quá chủ quan và thiếu quyết liệt khi đối phó Covid-19. Động thái tuyên bố tình trạng nguy cấp quốc gia của ông đã làm một số lãnh đạo quốc hội ưng ý. Lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện Kevin McCarthy viết trên Twitter rằng "đây là bước đi đúng đắn để bảo vệ công dân và nền kinh tế".
Bennie Thompson, Chủ tịch Ủy ban Hạ viện về An ninh Nội địa, gọi động thái này là "đáng hoan nghênh và đúng ra phải được làm từ lâu". Nhưng ông nói thêm rằng "thông tin của Trump thiếu cụ thể, đặc biệt là việc 50 tỷ USD mà Tổng thống ban bố gồm những quỹ nào và khi nào các bang sẽ được tiếp cận nó".
Phương Vũ (Theo Fox/USAToday/NBC )
0 nhận xét:
Đăng nhận xét