01. Tư duy màu xám
Xưa kia, có một câu chuyện được lưu truyền giữa Chu Nguyên Chương, vị vua khai quốc của vương triều nhà Minh trong lịch sử Trung Quốc và vị đại tướng quân song song cũng là anh em kết nghĩa Từ Đạt.
Vốn có công lao lớn, viện trợ sáng lập cả một triều đại nhưng tướng quân Từ Đạt cũng như hồ hết các công thần khác đều bị Chu Nguyên Chương lấy cớ tìm mọi cách ám sát, cách chức, vu tội. Từ Đạt là người sống thanh bạch, danh vọng lại sáng trong như ngọc, được cả triều thần lẫn quần chúng tín yêu, Chu Nguyên Chương phải dè chừng.
Trong một lần đến thăm nhà, vua bỗng lệnh cho Từ Đạt chơi cờ cùng mình và tuyệt đối không được nhường: “Nếu cố tình đánh thua, trẫm sẽ giết ngươi ngay ngay tức thì”.
Từ Đạt lâm vào thế khó. Ông vốn là một cao thủ, nếu thắng cũng khó xử, nếu thua thì bị quy tội khi quân phạm thượng. Kết cục đằng nào cũng khó tránh khỏi điềm không hay.
Ván cờ giữa Từ Đạt và Chu Nguyên Chương diễn ra từ sáng sớm đến giữa trưa vẫn chưa ngã ngũ. Mãi về sau, Từ Đạt để chểnh một nước cờ, vua tức tốc chớp lấy dịp và giành chiến thắng.
Khi Chu Nguyên Chương khoái trá cười lớn và hỏi: “Sao tướng quân mới rồi không tiến công? Ngươi cố ý nhường trẫm đấy hử?”.
Từ Đạt ngay lập tức quỳ xuống lạy vua: “Tâu đại vương, xin người hãy nhìn lại toàn cục một lần nữa xem sao”.
Hóa ra, chẳng biết từ khi nào, các quân cờ của Từ Đạt đã xếp thành hai chữ “Vạn Tuế”. Vua thấy vậy thì tỏ ra mừng, ban thưởng tặng tướng quân khu Hồ Mạc Sầu nơi hai người cùng chơi cờ luôn. Từ Đạt cũng nhờ thế mà tránh thoát thêm một lần kiếp nạn.
Đây chính là lối tư duy màu xám. Thế giới ngày càng phức tạp, hai trạng thái đen và trắng, đại biểu cho tốt và xấu, đã không thể dễ dàng mường tượng được tất thảy mọi sự trên đời.
Do đó, nghĩ suy của chúng ta cũng phải có sự đột phá khỏi những giới hạn nhất định mới có thể thích ứng một cách tốt nhất.
02. Tư duy win-win
Năm 1950, có hai nhà nghiên cứu tại Mỹ đã tạo ra một mô hình giam cấm. Trong đó, hai kẻ đồng mưu phạm tội cùng bị nhốt riêng, không thể bàn bạc gì với nhau.
Vào thời khắc đó, nếu cả hai không tố cáo hay tiết lậu gì thêm, mỗi người sẽ chỉ phải ngồi tù 1 năm vì không có bằng chứng nghiêm trọng. Nếu một người tố giác, một người giữ im lặng, thì người tố giác sẽ được tha, người còn lại sẽ phải ngồi tù 5 năm. Nếu cả hai cáo giác lẫn nhau, nhân chứng tang vật đầy đủ, cả hai sẽ chịu hình phạt 2 năm như nhau.
Bởi vì cả hai kẻ phạm tội không hề đặt niềm tin vào nhau, do vậy, dưới áp lực của phía cảnh sát, họ có xu hướng tố cáo lẫn nhau, có chết cũng phải chết chung, chứ không phải cùng giữ im lặng hay bảo vệ người còn lại.
Có thể thấy rằng, do lớn lên trong môi trường liên tiếp cạnh tranh, anh thắng tôi thua, người ta thường sinh ra tâm lý “lưỡng bại câu thương”, thà cả hai bên cùng tổn hại chứ ít khi thiên về hướng win-win, đôi bên cùng có lợi, từ đó, đánh mất rất nhiều thời cơ.
03. Tư duy vượt rào
Nam diễn viên võ thuật gốc Hoa nổi tiếng Lý Tiểu Long từng có thể trạng rất gầy khi còn nhỏ, thể trạng không tốt trời sinh, ngay cả khi đã trưởng thành, anh cũng chỉ cao tới 173 cm. Đây là những chỉ số bất lợi, không ai đánh giá cao và cho rằng anh sẽ chẳng đạt được kết quả gì trên con đường võ thuật.
Thế nhưng, Lý Tiểu Long chưa từng chú ý tới điều đó. 7 tuổi, anh học Thái Cực quyền, 13 tuổi học Vịnh Xuân quyền, ngoài ra còn tập luyện Hồng quyền, Bạch Hạc quyền, Quyền thuật Thiếu Lâm và vô số loại võ thuật khác, đặt nền tảng kiên cố cho bản thân trên con đường quyền đạo sau này.
Hơn nữa, để tăng cường sức mạnh thể chất, Lý Tiểu Long thường trộn sờ soạng các loại thực phẩm giàu protein và dinh dưỡng, chả hạn như trứng, thịt bò, sữa… nghiền nhỏ thành hổ lốn để uống thêm. Sự kết hợp của chế độ ăn uống cùng với việc tập luyện kiên cường, thậm chí tham gia huấn luyện sốc điện, Lý Tiểu Long đã có được thân hình cường tráng khỏe mạnh không thua kém bất cứ đối thủ nào.
Đây chính là định luật vượt rào trong tư duy, có nghĩa là, rào cản trước mắt càng cao, bạn càng phải nhảy cao hơn nữa. Nói một cách khác, khó khăn trước mắt càng lớn đồng nghĩa với thành tựu đạt được sau đó càng nhiều.
khởi hành điểm của Lý Tiểu Long vốn thấp hơn người khác rất nhiều, do đó, rào cản để bước vào thế giới võ thuật của anh càng lớn hơn. Thế nhưng, chính những thách thức này lại càng thúc đẩy anh khắc khổ ráng, từ đó mới có được một bậc thầy võ thuật thành công vang dội, đệ nhất tông sư quyền đạo một thời như hiện.
Cuộc sống cũng hao hao như vậy, lối tư duy vượt rào nhắc nhở chúng ta rằng, dù bản thân ở vào thế bất lợi đến mấy cũng không có gì đáng sợ. Chỉ cần còn một hơi thở chung cuộc cũng đồng nghĩa với việc còn nom để tiếp chuyện ráng. Còn có thể rứa tức thị còn dịp để đổi thay kết quả rút cục.
Như một câu nói cổ: "Nếu một chuyện chẳng thể khiến bạn suy sụp, vậy nó cố định sẽ khiến bạn mạnh mẽ hơn.”
Trong mắt người thành công, nơi mà người thường chỉ nhìn thấy sự trắc trở, gieo neo và nguy hiểm thì họ lại nhìn thấy ở đó nhịp, dịp và dịp. Nếu có thể nắm bắt vớ những thời cơ đó, vượt lên trên từng thách thức, trở lực, họ sẽ phát triển tới một độ cao hoàn toàn vượt xa người thường.
Phải biết rằng, gia đạo xuất thân, chỉ số sáng dạ, chỉ số cảm xúc đều là những vấn đề chẳng thể đổi thay được. thành ra, muốn thay đổi mai sau của bản thân, chỉ có thể thay đổi ngay từ chính tư duy bên trong của mình. Nâng cấp chừng độ tư duy chính là con đường hữu hiệu và bền vững nhất giúp chúng ta rút ngắn con đường đi tới thành công.
*Tổng hợp
